Cari 2023 y\u0131l\u0131ndaki T\u00fcrkiye genel se\u00e7imler, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin kurulu\u015fundan bu yana ge\u00e7irdi\u011fi en \u00f6nemli se\u00e7imlerden biri olarak tan\u0131mland\u0131. Bu nedenle, b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 ilgiye b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sahip oldu ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’ndeki ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imleri kadar b\u00fcy\u00fck bir ilgi g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bunun, \u00f6zellikle 2011 y\u0131l\u0131ndan bu yana Orta Do\u011fu b\u00f6lgesinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fim dalgas\u0131 sonras\u0131nda siyasi \u00e7evrelerde b\u00fcy\u00fck tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7an, T\u00fcrkiye’nin ya\u015fanan b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 olaylardaki siyasi konumu ve olaylar\u0131n gidi\u015fat\u0131na etkisi ile ilgili \u00e7e\u015fitli nedenleri olabilir. T\u00fcrk diplomasisinin t\u00fcm \u00e7at\u0131\u015fma ve gerilim b\u00f6lgelerinde b\u00fcy\u00fck bir etkinlik g\u00f6sterdi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc, Tunus’tan ba\u015flayarak, askeri ve siyasi m\u00fcdahalenin en b\u00fcy\u00fck paya sahip olan Suriye’ye kadar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bu, NATO grubunun siyasi y\u00f6nelimiyle \u00e7eli\u015fen T\u00fcrkiye’nin tutumunun belirsizli\u011fi nedeniyle en tart\u0131\u015fmal\u0131 rollerden biri olarak kabul edilen Bat\u0131-Rusya \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131ndaki rol\u00fcne ek olarak.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
T\u00fcrk-Rus ili\u015fkilerinde ya\u015fanan anormal geli\u015fmenin yan\u0131 s\u0131ra, n\u00fckleer alan da dahil olmak \u00fczere iki taraf aras\u0131ndaki siyasi, askeri ve ekonomik i\u015fbirli\u011fi en \u00fcst seviyelere ta\u015f\u0131nd\u0131. Bu da T\u00fcrkiye’yi uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel karar alma s\u00fcre\u00e7lerinde en etkin g\u00fc\u00e7 olarak g\u00f6sterdi. Bu, onu k\u00fcresel \u00e7evrelerin \u00e7o\u011fu i\u00e7in takip edilen ve g\u00f6zlemlenen bir konuma getirdi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
\u0130ktidar rejimi ile muhalefet aras\u0131ndaki fark<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n 14 May\u0131s’ta ger\u00e7ekle\u015fen se\u00e7im s\u00fcrecinde ve \u00f6ncesinde siyasi partiler ve ittifaklar aras\u0131ndaki se\u00e7im propagandas\u0131 d\u00f6neminde dikkatler T\u00fcrkiye i\u00e7in d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131. Sonu\u00e7 olarak, uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel arenada meydana gelen siyasi de\u011fi\u015fimler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, ili\u015fkinin bi\u00e7imi ve siyasi y\u00f6neliminin do\u011fas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel \u00e7evresi \u00fczerindeki etkisi incelendi. T\u00fcrk muhalefeti ile T\u00fcrkiye’yi yirmi y\u0131ld\u0131r y\u00f6neten Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi aras\u0131ndaki bariz \u00e7at\u0131\u015fmaya, \u00f6zellikle de “neo-Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k” pe\u015finde ko\u015fan \u0130slami ve muhafazakar y\u00f6netim bi\u00e7imi ile Mustafa Kemal Atat\u00fcrk ve partisinin (Cumhuriyet Halk Partisi) \u00f6nderli\u011finde T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin kuruldu\u011fu laik milliyet\u00e7i sistem, meselesine dayanmaktad\u0131r. Bu sistemin Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131k cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131 Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Sahne, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin gidi\u015fat\u0131n\u0131n d\u00fczeltmesi olarak her iki taraftan iki farkl\u0131 perspektiften da tasvir ediliyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Asl\u0131nda se\u00e7im s\u00fcrecinin gidi\u015fat\u0131, T\u00fcrkiye’nin i\u00e7 ve d\u0131\u015f politikas\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131klanmayan pek \u00e7ok g\u00f6stergeyi ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. \u0130ki ana parti (muhalefet ve rejim) aras\u0131ndaki yo\u011fun rekabetin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, a\u015f\u0131r\u0131 T\u00fcrk milliyet\u00e7i partisi olan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir partinin y\u00fckseli\u015fi ger\u00e7ekle\u015fti. Bir k\u0131sm\u0131 K\u00fcrt partisi Halklar\u0131n Demokratik Partisi’nin \u201ckral yap\u0131mc\u0131s\u0131\u201d stat\u00fcs\u00fcn\u00fc elinden almay\u0131 ba\u015fard\u0131. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7iminin ikinci a\u015famas\u0131nda rakip adaylar \u00fczerindeki pozisyonunu K\u00fcrt meselesine kimin daha d\u00fc\u015fman oldu\u011funa g\u00f6re belirliyor. Bu, a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i bir karaktere sahip olan (ATA \u0130ttifak\u0131)’n\u0131n aday\u0131 Sinan O\u011fan’\u0131n se\u00e7imlerin bitiminden hemen sonra yapt\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda do\u011frudan dile getirildi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Se\u00e7im Bloklar\u0131 \u0130\u00e7indeki Rolleri Da\u011f\u0131tma S\u00fcreci ve Bunlar\u0131n Sonu\u00e7lara Etkisi<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Daha \u00f6nce bahsetti\u011fimize ek olarak, se\u00e7im s\u00fcrecinin ittifaklar\u0131n bi\u00e7imi ve i\u00e7eri\u011fiyle ilgili gizli bir y\u00f6n\u00fc de vard\u0131; burada -ilk kez- rakip bloklarda a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i hareketin ve Adalet ve Kalk\u0131nma Partisinin rollerinin net bir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Ancak bu rolleri da\u011f\u0131tma s\u00fcrecine ge\u00e7meden \u00f6nce a\u015f\u0131r\u0131 T\u00fcrk Milliyet\u00e7i Hareket Partisi’ni partizan ve entelekt\u00fcel yap\u0131s\u0131yla tan\u0131mlamak \u00f6nemlidir:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin bu modeli, siyasi haritas\u0131nda hi\u00e7bir etnik unsuru kabul etmeyen, \u00a0saf \u201cT\u00fcrkl\u00fck\u201dle \u00f6r\u00fcl\u00fc, hakim bir T\u00fcrk Anadolu rejimi yaratmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor ve faaliyetleri \u00e7o\u011fu zaman \u201cNazi-Hitler\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle paralellik g\u00f6steriyor. \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti (Birlik ve \u0130lerleme Partisi) ile Cumhuriyet Halk Partisi’nin ilan edilmemi\u015f uzant\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bu model, 1969 y\u0131l\u0131nda Alparslan “T\u00fcrke\u015f”in giri\u015fimiyle, kurucusu T\u00fcrki\u015f’in vefat\u0131ndan sonra Devlet Bah\u00e7eli’nin liderli\u011finde partiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bu parti askeri bir kanada sahip, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri ve T\u00fcrk Ulusal G\u00fcvenlik Konseyi’nde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir etkiye sahip ve ayn\u0131 zamanda a\u015f\u0131r\u0131 gen\u00e7lik grubu “Boz Kurtlar” y\u00f6netiyor. Bu grup T\u00fcrkiye’nin i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda sol hareketlere ve K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 y\u00fczlerce ter\u00f6r eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bu parti siyasi \u0130slam’a a\u00e7\u0131k, ancak liderli\u011fin T\u00fcrk liderli\u011fi alt\u0131nda olmas\u0131 \u015fart\u0131yla. Bu nedenle Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi ile ittifak kurdu. Parti kendini muhafazakar kanada ait olarak tan\u0131mlarken, Bat\u0131, onu “a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i e\u011filimlere daha yak\u0131n” olarak nitelendiriyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Son genel se\u00e7imlerde rollerin da\u011f\u0131t\u0131m\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f yaparsak, bu parti veya hareketin ola\u011fan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015fekilde \u00e7o\u011fu veya hepsi se\u00e7im bloklar\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu g\u00f6zlemlendi. Bu da\u011f\u0131l\u0131m ya da varl\u0131k, politik bir farkl\u0131l\u0131ktan kaynaklan\u0131yor olsa da, bu farkl\u0131l\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnsel veya ideolojik bir farkl\u0131l\u0131k olmam\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ba\u015fl\u0131ca iki blo\u011fun politik y\u00f6nelimleri gibi baz\u0131 konulara ba\u011fl\u0131 olabilir, \u00f6rne\u011fin Suriyeli m\u00fcltecilerin durumu ve T\u00fcrkiye’nin uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel kom\u015fular\u0131yla ili\u015fkileri gibi konular bu farkl\u0131l\u0131\u011fa \u00f6rnek verilebilir, ancak i\u00e7 politika a\u00e7\u0131s\u0131ndan ideolojik e\u011filimlerin se\u00e7im s\u00fcrecinde belirleyici oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Se\u00e7im ittifaklar\u0131n\u0131n \u015fekli, \u00f6zellikle ana iki blok i\u00e7inde, rollerin nas\u0131l da\u011f\u0131t\u0131laca\u011f\u0131na dair neredeyse a\u00e7\u0131k sorular ve i\u015faretler ta\u015f\u0131yor. Bu, A\u015f\u0131r\u0131 \u0130slamc\u0131 milliyet\u00e7i y\u00f6nelime sahip olan T\u00fcrkiye’yi mevcut rejiminde tutmak amac\u0131yla rollerin da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 meselesini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Kemalist y\u00f6nelimle \u201cMillet \u0130ttifak\u0131\u201d olu\u015fumuna bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi liderli\u011findeki \u201cHalk \u0130ttifak\u0131\u201dn\u0131n \u00f6zellikle ideolojik a\u00e7\u0131dan birebir kopyas\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu, ittifak\u0131n yap\u0131s\u0131nda zay\u0131fl\u0131\u011fa ve par\u00e7alanmaya yol a\u00e7t\u0131. Sonunda o\u011ful, babas\u0131na d\u00f6ner (Milliyet\u00e7i Hareket Partisi – Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi). Siyasi kopukluk durumlar\u0131nda halk taban\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnsel y\u00f6nelimlerini de\u011fi\u015ftirmenin zor oldu\u011fu bir ger\u00e7ektir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n “Millet \u0130ttifak\u0131” b\u00fcnyesinde bulunan partiler aras\u0131nda, k\u00f6kleri milliyet\u00e7i ve a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i ak\u0131mlara dayanan “\u0130yi Parti”yi y\u00f6neten Meral Ak\u015fener yer al\u0131yor. Ayr\u0131ca, “Milli G\u00f6r\u00fc\u015f” hareketinden t\u00fcreyen “Saadet Partisi,” Temel Karamollao\u011flu taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyor. “Gelecek Partisi” de Ahmet Davuto\u011flu liderli\u011finde bulunuyor ve bu parti, Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi ile “Yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k” projesinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimseyen bir parti olarak kabul edilir. Ali Baba Can (Demokrasi ve Terakki) Partisi. Bu partilerin ve liderlerinin, se\u00e7menlerini fikirsel g\u00f6r\u00fc\u015flerinden farkl\u0131 y\u00f6nlendirebilme yetenekleri yetersiz olabilir. Bu, liderlerin kendi siyasi konumlar\u0131na ikna olduklar\u0131n\u0131 kabul etti\u011fimiz takdirde olur. Bu durum, ” Alt\u0131l\u0131 Masa” ad\u0131 verilen ittifak\u0131n i\u00e7inde zay\u0131fl\u0131k ve tutars\u0131zl\u0131k olu\u015fturabilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bu, se\u00e7imlerin ilk a\u015famas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan ve se\u00e7im kampanyas\u0131n\u0131 y\u00f6netmekte aktif olan en \u00f6nemli ki\u015filerin Cumhuriyet Halk Partisi taraf\u0131ndan g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131ndan sonra a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu ki\u015filer aras\u0131nds:\u00a0 Bilgi Teknolojileri Kurulu Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Anwarsal Ad\u0131g\u00f6zal ve kampanya y\u00f6neticileri Akan Abdullah ve Ali Karmeci vard\u0131. Tabii ki g\u00f6revden al\u0131nmalar\u0131n a\u00e7\u0131klanan nedenleri, Cumhuriyet Halk Partisi destek\u00e7ileri taraf\u0131ndan kendilerine y\u00f6neltilen ele\u015ftirilerdi, ancak teknik, ileti\u015fim ve oy say\u0131m\u0131 denetimi ile ilgili anla\u015fmalar\u0131n olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez de\u011fildi. \u00d6zellikle erken sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n, halk ittifak\u0131n\u0131n beklentilerin ve se\u00e7im anketlerinin aksine b\u00fcy\u00fck bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda. Ayr\u0131ca Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu’nun d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcne dair bir\u00e7ok \u015f\u00fcphe bulunmaktayd\u0131 ve se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ve say\u0131lar\u0131n manip\u00fcle edildi\u011fi iddialar\u0131 mevcuttu. “Millet \u0130ttifak\u0131”n\u0131n oy kutular\u0131n\u0131 koruyamad\u0131\u011f\u0131 ve 20 binden fazla oy kutusunun ger\u00e7ek bir denetim olmaks\u0131z\u0131n kald\u0131\u011f\u0131 da konu\u015fulanlar aras\u0131ndayd\u0131, bu da rakip taraf\u0131n bu kutular\u0131 \u00e7almak ve oynamak i\u00e7in f\u0131rsat bulmas\u0131na olanak sa\u011flad\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Milli \u0130ttifak\u0131’n\u0131n, \u00f6zellikle de Cumhuriyet Halk Partisi’nin pozisyonunu zay\u0131flatan bir di\u011fer neden de Alevi K\u00fcrt k\u00f6kenli Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu’nu yanl\u0131\u015f cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131 olarak se\u00e7meleriydi. Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc, Alevi K\u00fcrt k\u00f6kenli oldu\u011funu se\u00e7im kampanyas\u0131 s\u0131ras\u0131nda duyurmas\u0131, b\u00f6ylece “Halk \u0130ttifak\u0131”n\u0131n bunu istismar etmesi ve kendisini mezhep\u00e7ilikle su\u00e7lamas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rsat sundu. Ayr\u0131ca K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu’nun g\u00fc\u00e7l\u00fc bir “karizma”ya sahip olmamas\u0131, rakiplerine \u00fcst\u00fcn gelmesini zorla\u015ft\u0131rd\u0131 ve \u00e7o\u011fu T\u00fcrk kesimini temsil etme eksikli\u011fi, \u00f6zellikle Halklar\u0131n Demokratik Partisi’nin onu destekleme karar\u0131 almas\u0131ndan sonra daha da belirgin hale geldi. Ayr\u0131ca, kendisi i\u00e7in bir aday sunulmamas\u0131 gibi fakt\u00f6rler de etkili oldu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Mevcut olmayan Fethullah G\u00fclen \u00a0<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Fethullah G\u00fclen’in \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 “Hizmet Hareketi”, 2016’daki ba\u015far\u0131s\u0131z darbe giri\u015fimiyle ili\u015fkilendirilen bir ki\u015fi olarak son se\u00e7im s\u00fcrecinden uzak kald\u0131. Bu, s\u0131radan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir durumdu ve siyasi akt\u00f6rler aras\u0131nda rollerin bir t\u00fcr da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n oldu\u011fu izlenimi uyand\u0131rd\u0131. Bu konuda baz\u0131 i\u015faretlere de\u011finmi\u015ftik, ancak Hizmet Hareketi bu s\u00fcre\u00e7le ilgili herhangi bir siyasi pozisyon almad\u0131. Tek istisna, geri \u00e7ekilen ba\u015fkan aday\u0131 “Vatan” partisinin lideri Mahrem \u0130nce’nin twitter \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 ve sosyal medya sitelerinde maruz kald\u0131\u011f\u0131 skandallar\u0131n arkas\u0131nda hareketin destek\u00e7ilerini su\u00e7lamalar\u0131yd\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bu hareketin tarafs\u0131zl\u0131ktan uzak do\u011fas\u0131, resmi olarak bir siyasi hareket olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmesine ra\u011fmen, asl\u0131nda toplumsal bir \u0130slami hareket oldu\u011funu ve sivil, e\u011fitim ve kalk\u0131nma alanlar\u0131nda aktif oldu\u011funu iddia etse de, siyasi karar olu\u015fturma s\u00fcrecinde a\u00e7\u0131k bir rol\u00fc ve etkisi vard\u0131. \u00d6zellikle 2002 y\u0131l\u0131nda Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi’nin iktidara y\u00fckselmesindeki etkili rol\u00fc, devlet kurumlar\u0131 i\u00e7inde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir etki ve \u00fclke i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ok say\u0131da destek\u00e7isi bulunmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Son se\u00e7imlerde bu hareketin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hayal etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc destekleyen \u015fey, Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan kat\u0131l\u0131m oran\u0131d\u0131r, bu oran %88’i a\u015farak \u00f6nceki se\u00e7imlere k\u0131yasla en y\u00fcksek kat\u0131l\u0131m oran\u0131d\u0131r. Bu, hareketin geleneksel g\u00f6lge politikas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131k bir g\u00f6stergesidir. As\u0131l soru ise, hareketi destekleyen se\u00e7menlerin oylar\u0131n\u0131n nereye gitti\u011fidir. Verilere g\u00f6re, rakipler taraf\u0131ndan se\u00e7im kampanyas\u0131 s\u0131ras\u0131nda hareketin ve lideri Fethullah G\u00fclen’in ad\u0131 ge\u00e7medi, \u00f6zellikle de darbe giri\u015fiminin arkas\u0131nda olmakla su\u00e7land\u0131\u011f\u0131 2016 sonras\u0131nda Fethullah G\u00fclen’i tehdit etmeden f\u0131rsat b\u0131rakmayan Erdo\u011fan. Ancak \u00f6zellikle se\u00e7im kampanyas\u0131 s\u0131ras\u0131nda harekete ve liderine y\u00f6nelik d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltt\u0131. Bu durum, iki taraf aras\u0131nda ileti\u015fim ve uzla\u015fman\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 ihtimaline i\u015faret ediyor ve bunun sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerinin ikinci a\u015famas\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131ndan sonra g\u00f6rebilece\u011fiz. Dolay\u0131s\u0131yla, Amerikan tutumunun olas\u0131 yak\u0131nla\u015fma ile ilgili, G\u00fclen ile Washington aras\u0131ndaki sa\u011flam ili\u015fkiler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Washington’un G\u00fclen’in siyasi y\u00f6nelimleri \u00fczerindeki etkisinin boyutu yan\u0131 s\u0131ra, Bat\u0131n\u0131n, Adalet ve Kalk\u0131nma H\u00fck\u00fcmeti hakk\u0131ndaki ger\u00e7ek tutumu hakk\u0131nda daha fazla soru ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Kar\u015f\u0131 m\u0131, yoksa h\u00fck\u00fcmetin iktidar\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 m\u0131 istiyorlar?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Halklar\u0131n Demokratik Partisi ve Yanl\u0131\u015f Hesaplamalar<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Halklar\u0131n Demokratik Partisi (HDP), Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi h\u00fck\u00fcmetinin yarg\u0131sal takibatlar\u0131na maruz kald\u0131\u011f\u0131, geni\u015f kapsaml\u0131 tutuklama kampanyalar\u0131n\u0131n parti liderlerini, milletvekillerini ve belediye ba\u015fkanlar\u0131n\u0131 i\u00e7ine alarak s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nemde, hak ettikleri mali deste\u011fin de geri \u00e7ekilmesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bu s\u00fcre\u00e7te, parti yanl\u0131\u015f hesaplamalara y\u00f6neldi, solcu nitelik ta\u015f\u0131yan “Ye\u015filler Partisi” ad\u0131 alt\u0131nda se\u00e7imlere kat\u0131lma karar\u0131 al\u0131nd\u0131 ve ard\u0131ndan yine ayn\u0131 solcu nitelikteki Emek ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck \u0130ttifak\u0131n\u0131 olu\u015fturmak amac\u0131yla d\u00f6rt solcu partiyle i\u015fbirli\u011fi yapma yoluna gidildi. Bu partiler aras\u0131nda Emek Partisi (EMEP), Emek\u00e7i Hareket Partisi (EHP), T\u00fcrkiye \u0130\u015f\u00e7i Partisi (T\u0130P) ve Sosyalist Meclisler Federasyonu (SMF) yer al\u0131yordu. G\u00f6r\u00fc\u015flere g\u00f6re bu, K\u00fcrt \u00e7o\u011funlu\u011fa sahip olan ve farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnsel y\u00f6nelimlere sahip olan partinin taraftarlar\u0131n\u0131n iradesini kapsaml\u0131 bir \u015fekilde ifade etmiyordu. HDP’ye olan ba\u011fl\u0131l\u0131k, her zaman solcu bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ifade etmez. Bu yanl\u0131\u015f ad\u0131m\u0131n, 2018 genel se\u00e7imlerinde elde edilen sonu\u00e7lara k\u0131yasla HDP’nin oylar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmesinde \u00f6nemli bir etken oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. 2018 se\u00e7imlerinde HDP’nin oy oran\u0131 %11,7 iken, 5 milyon 800 binin \u00fczerinde oy alm\u0131\u015ft\u0131. Bu nedenle, parti milletvekili baraj\u0131n\u0131 a\u015fmak i\u00e7in se\u00e7im yasas\u0131nda yer alan parti temsil oran\u0131n\u0131n %10’dan %7’ye d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmemesi halinde, bu hedefe ula\u015fmalar\u0131 zorla\u015fabilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Ayr\u0131ca partinin Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imine kendi cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131yla kat\u0131lmama karar\u0131 almas\u0131 ve alt\u0131l\u0131 masan\u0131n aday\u0131 K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu’na destek a\u00e7\u0131klamas\u0131, dengelerde kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klara ve siyasi aksakl\u0131klara yol a\u00e7arak umut edilenleri olumsuz etkiledi. Bunun \u00e7e\u015fitli nedenleri vard\u0131:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Sonu\u00e7 olarak<\/strong>, son T\u00fcrkiye se\u00e7imleri, hem i\u00e7erde hem de d\u0131\u015farda siyasi ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel bir\u00e7ok g\u00f6sterge sergiledi. T\u00fcrkiye, h\u00fck\u00fcmeti, \u00e7o\u011fu partisi ve hareketleriyle, demokratik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm kavramlar\u0131na neredeyse tamamen kapanm\u0131\u015f ve devletin \u00e7\u00f6zme konusunda zorland\u0131\u011f\u0131 temel sorunlar gibi meselelere ilgisiz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu meselelerin ba\u015f\u0131nda K\u00fcrt sorunu gelir, ki bu sorun T\u00fcrkiye devletinin y\u00fcz y\u0131ll\u0131k varl\u0131\u011f\u0131 boyunca devam eden bir kayg\u0131 kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Bu, yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz gibi T\u00fcrk devletinin siyasetini ve y\u00f6netimini etkileyen a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i ve \u0130slamc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce etkisinin rol\u00fcn\u00fc g\u00f6sterir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Se\u00e7imlerin \u00f6nemi ve ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda s\u00f6ylenenler, T\u00fcrkiye ger\u00e7e\u011fini sadece abart\u0131l\u0131 ve y\u00fczeysel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 olarak de\u011ferlendirildi. Her iki durumda da T\u00fcrkiye, \u015fu anki durumundan farkl\u0131 bir politika izlemeyecekti, muhalefetin se\u00e7im kampanyas\u0131nda sundu\u011fu anayasa de\u011fi\u015fiklikleri ve d\u0131\u015f politika \u015fekli gibi baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler hari\u00e7. M\u00fclteciler, \u00f6zellikle Suriyeli m\u00fclteciler, konusunda yaln\u0131zca onlar\u0131 Suriye’ye geri g\u00f6nderme prosed\u00fcr\u00fc \u00fczerinde anla\u015fmazl\u0131k vard\u0131. Bu, ciddi bir anla\u015fmazl\u0131k de\u011fil. Mevcut h\u00fck\u00fcmet a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Suriyelilerin d\u00f6nmesi gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir, ancak bunun a\u015famal\u0131 bir \u015fekilde ve “onlar i\u00e7in Suriye’de g\u00fcvenli bir yer sa\u011fland\u0131ktan sonra” olmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmektedir. Bu, Suriye’nin kuzeyinde yerle\u015fmeleri ama\u00e7lanm\u0131\u015f olup, K\u00fcrtlerin bu b\u00f6lgelerden s\u00fcr\u00fclmesi ve “g\u00fcvenli b\u00f6lge” olu\u015fturulmas\u0131 bahanesiyle oldu\u011fu kesindir. Bu, Erdo\u011fan’\u0131n son zamanlarda bir T\u00fcrk kanal\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 bir r\u00f6portajda do\u011frulad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feydir. Bu r\u00f6portajda, Sinan O\u011fan’\u0131n ikinci turda destekledi\u011fi ve ona “ter\u00f6rle m\u00fccadelede ortak oldu\u011fu” s\u00f6yledi\u011fi bir ortak olarak te\u015fekk\u00fcr etti ve onun vurgulad\u0131\u011f\u0131 m\u00fclteci meselesinin, Suriye’nin kuzeyinde milyonlarca m\u00fclteciyi bar\u0131nd\u0131racak \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fini belirtti. Bu, Moskova, Suriye, \u0130ran ve T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki d\u00f6rt taraf\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fen toplant\u0131lar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fecek.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi h\u00fck\u00fcmetinin Suriyeli m\u00fcltecilere y\u00f6nelik bu yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ideolojik ve tarihsel boyutlar\u0131 oldu\u011fu \u015f\u00fcphesizdir. Bu boyutlar, “Neo Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k” ve “Mill\u00ee Misak” projeleriyle ilgilidir. Bu projelere g\u00f6re T\u00fcrkiye, Suriye’nin kuzeyinden ba\u015flayarak Musul ve Kerk\u00fck’e kadar uzanan geni\u015f bir b\u00f6lgeyi talep etmektedir. Bu yakla\u015f\u0131m, muhalefet iktidara geldi\u011finde bile de\u011fi\u015fmeyecekti, hatta \u015eam h\u00fck\u00fcmetiyle normalle\u015fme meselesi sadece muhalefetin alt\u0131ndan zemini \u00e7ekme politik bir manevra olarak de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Veriler do\u011frultusunda, ikinci turun Erdo\u011fan lehine kritik olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ittifak\u0131n\u0131n parlamentodaki temsil oran\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rd\u0131 ve 600 parlamenter koltu\u011fundan 320’den fazlas\u0131n\u0131 kazand\u0131, parlamentonun ba\u015fkanl\u0131k sistemi alt\u0131nda \u00f6nemli olmamas\u0131na ra\u011fmen, bu, Cumhurba\u015fkan\u0131’n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acak ve sundu\u011fu herhangi bir politik giri\u015fimde daha fazla g\u00fc\u00e7lenmesini sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bu sonu\u00e7lar\u0131n b\u00f6lge \u00fczerinde etkili siyasi sonu\u00e7lar\u0131 olacakt\u0131r. Bir yandan T\u00fcrkiye, uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel ili\u015fkilerinde “ikiy\u00fczl\u00fc politika” izlemeye devam edecek, di\u011fer yandan Bat\u0131 ile ili\u015fkileri pahas\u0131na Rusya Federasyonu ile ili\u015fkilerini daha da derinle\u015ftirme y\u00f6n\u00fcnde ilerleyebilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n \u00d6te yandan b\u00f6lgesel d\u00fczeyde Rusya, T\u00fcrkiye, \u0130ran ve \u015eam h\u00fck\u00fcmetinin bir araya geldi\u011fi d\u00f6rtl\u00fc zirve ile var\u0131lan mutabakat \u00e7er\u00e7evesinde \u201cter\u00f6rle m\u00fccadele\u201d bahanesiyle Kuzey Suriye’yi tehdit etmeye devam edecek. Ancak bu, Ankara’n\u0131n en az\u0131ndan diplomatik ve ekonomik a\u00e7\u0131dan Bat\u0131 Amerika Birle\u015fik Devletleri’nin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n T\u00fcrkiye i\u00e7ine gelince, T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin demokrasiye a\u00e7\u0131k bir sisteme d\u00f6n\u00fc\u015fmesi umuduyla beklenen t\u00fcm f\u0131rsatlar art\u0131k mevcut de\u011fil gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu, muhalefetin ma\u011flubiyeti de\u011fil, h\u00fck\u00fcmetin diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kapsam\u0131n\u0131 eskisinden daha fazla geni\u015fletme f\u0131rsatlar\u0131 nedeniyle olmu\u015ftur. E\u011fer se\u00e7im sand\u0131klar\u0131nda umut \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 varsa ya da \u00f6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsa, se\u00e7imlerin ard\u0131ndan T\u00fcrkiye’deki diktat\u00f6rl\u00fck yolunu durduracak tek \u015fey uluslararas\u0131 bir destekle desteklenen bir T\u00fcrk Bahar\u0131 olacakt\u0131r. Bu diktat\u00f6rl\u00fck \u00f6zellikle T\u00fcrkiye Cumhuriyeti i\u00e7indeki ve d\u0131\u015f\u0131ndaki K\u00fcrtleri hedef alacakt\u0131r.<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Cari 2023 y\u0131l\u0131ndaki T\u00fcrkiye genel se\u00e7imler, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin kurulu\u015fundan bu yana ge\u00e7irdi\u011fi en \u00f6nemli se\u00e7imlerden biri olarak tan\u0131mland\u0131. Bu nedenle, b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 ilgiye b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sahip oldu ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’ndeki ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imleri kadar b\u00fcy\u00fck bir ilgi g\u00f6rd\u00fc. Bunun, \u00f6zellikle 2011 y\u0131l\u0131ndan bu yana Orta Do\u011fu b\u00f6lgesinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fim dalgas\u0131 sonras\u0131nda siyasi \u00e7evrelerde b\u00fcy\u00fck …<\/p>\n","protected":false},"author":90,"featured_media":4069,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-4067","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel-konular"],"yoast_head":"\n\r\n
\r\n
\r\n