{"id":2403,"date":"2022-07-17T13:28:38","date_gmt":"2022-07-17T10:28:38","guid":{"rendered":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403"},"modified":"2022-07-17T13:28:39","modified_gmt":"2022-07-17T10:28:39","slug":"gera-dawin-a-akpe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403","title":{"rendered":"Gera daw\u00een a AKP`\u00ea"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Navenda Firat ya l\u00eakol\u00eenan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><a href=\"https:\/\/firatn.com\/?p=3487\">Bi ereb\u00ee peyda<\/a><a href=\"https:\/\/firatn.com\/?p=3487\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> <\/a><a href=\"https:\/\/firatn.com\/?p=3487\">ye<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>P\u00ea\u015fgotin<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di wextek\u00ee de ku di nava opoz\u00eesyona Tirkiyay\u00ea de behsa hilbijartin\u00ean gi\u015ft\u00ee y\u00ean p\u00ea\u015fwext t\u00ea kirin (di mijdara \u00eesal\u00ea de), l\u00ea ji rew\u015fa ku Tirkiya t\u00ea re derbas dibe, \u00e7i ji h\u00eala siyaseta dervey\u00ee ve be, \u00e7i j\u00ee ya hundir\u00een, dixuye ku ev hilbijartin d\u00ea di \u00e7ax\u00ea xwe y\u00ea destn\u00ee\u015fankir\u00ee de b\u00ean lidarxistin, anku di hez\u00eerana 2023`an de.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Li gor\u00ee rapirs\u00een\u00ean ku raya gi\u015ft\u00ee dip\u00eevin, pi\u015ftgiriya Partiya &#8220;Dad \u00fb Ge\u015fp\u00eadan\u00ea&#8221; ber\u00fbpa\u015f vedigere \u00fb diyar e ku di hilbijartin\u00ean b\u00ea de, d\u00ea \u015fens\u00ea w\u00ea ji bidestxistina dengan pirr k\u00eam be.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Li vir hin pirs xwe didin der: Gelo qonaxa b\u00ea d\u00ea ji bo hik\u00fbmeta AKP\u00ea, \u00e7i bi xwe re b\u00eene? Gelo rew\u015fa navdewlet\u00ee ji bo berdewamiya hik\u00fbmeta desthilatdar li Tirkiyay\u00ea d\u00ea bibe destek? Her wiha asteng\u00ee \u00fb senaryoy\u00ean gengaz li p\u00ea\u015fiya v\u00ea hik\u00fbmet\u00ea d\u00ea \u00e7i bin?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di destp\u00eaka sedsala b\u00eestan de, li ser bermahiy\u00ean \u00cemperatoriya Osman\u00ee, dewleta Tirkiyay\u00ea hat avakirin \u00fb da ku li gor\u00ee w\u00ea serdem\u00ea tev bigere, dest\u00fbrek\u00ee la\u00ees\u00eezm \u00fb siv\u00eel, her wiha pergaleke komar\u00ee \u00fb parlemen\u00ee ji bo siyaseta dewlet\u00ea pejirand. Li gel v\u00ea yek\u00ea, di gelek qonax\u00ean gir\u00eeng \u00ean siyaseta xwe ya dervey\u00ee de, siyaseta b\u00eaal\u00ee bi r\u00ea ve bir \u00fb di encam\u00ea de rej\u00eema komarpar\u00eaz a di dema hukim\u00ea &#8220;Mustafa Ataturk&#8221; \u00fb r\u00eaheval\u00ean w\u00ee di partiya &#8220;Gel a Komarpar\u00eaz&#8221; de heta dawiya sedsala b\u00eestan dewam kir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tev\u00ee lipeyhevhatina hik\u00fbmetan, ti kes\u00ee nedikar\u00ee r\u00eagez\u00ean bingeh\u00een y\u00ean ku dewlet li ser wan hatib\u00fb avakirin biguher\u00een\u00ean, \u00e7imk\u00ee \u00e7i kes\u00ea dixwest guhertinek\u00ea p\u00eak b\u00eene, yan dihat zindankirin (zindankirin \u00fb bidarvekirina Adnan Menderese(1)) yan j\u00ee bi awayek\u00ee s\u00eestemat\u00eek dihat ku\u015ftin (wek\u00ee \u00e7awa bi Turgut Ozel (2) &nbsp;re \u00e7\u00eab\u00fb), ew serok\u00ea Tirkiyay\u00ea ku hewl da ber\u00ea xwe bide pergala c\u00eehan\u00ee ji aliyek\u00ee ve, \u00fb ji aliyek\u00ee din ve xwest \u015f\u00eawey\u00ea dewlet\u00ea ji y\u00ea netewperest biguher\u00eene \u015f\u00eawey\u00ea dewleteke ni\u015ft\u00eeman\u00ee ku hem\u00fb netewey\u00ean din di nava xwe de bihew\u00eene, ew j\u00ee bi r\u00eaya \u00e7areserkirina doza kurd\u00ee \u00fb y\u00ean netewey\u00ean din, heta ku hik\u00fbmeta AKP`\u00ea darbe li dij\u00ee r\u00eagez\u00ean bingeh\u00een y\u00ean komar\u00ea p\u00eak an\u00ee \u00fb \u00eeslama siyas\u00ee weke r\u00eabaz\u00ea dewleta n\u00fb pejirand.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>D\u00eeroka Partiya Dad \u00fb Ge\u015fp\u00eadan\u00ea (AKP`\u00ea)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zagon \u00fb dest\u00fbra dewleta &#8220;La\u00ees\u00eezm-siv\u00eel&#8221;, b\u00ea navber, \u015fer\u00ea bermahiy\u00ean deweta Osman\u00ee kir, v\u00ea yek\u00ea hi\u015ft ku bertek li cem oldar \u00fb al\u00eegir\u00ean \u00eeslam\u00eek li Tirkiyay\u00ea \u00e7\u00eabibin, \u00eecar\u00ea ev\u00ea \u00e7\u00eena han di nava partiy\u00ean siyas\u00ee de xwe bir\u00eaxistin kir, r\u00eabaza ola \u00ceslam\u00ea weke \u00eedolojiya partiy\u00ea pejirand, anku weke t\u00ea nas\u00een &#8220;\u00ceslama Siyas\u00ee&#8221;, \u00fb heta demeke dir\u00eaj evan partiyan rikber\u00ee \u00fb \u015fer\u00ea li ser desthilatdariya dewlet\u00ea dikirin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Asoy\u00ean van r\u00eaxistinan di darbeya le\u015fker\u00ee ya 12 \u00eelona 1980\u00ee de derketin, \u00ead\u00ee di sala 1983`an &#8220;partiya Refah&#8221; a \u00eeslam\u00eek saz b\u00fb, ew j\u00ee pi\u015ft\u00ee ku hik\u00fbmeta le\u015fker\u00ee r\u00ea li ber avab\u00fbna partiyan vekir, her wiha v\u00ea partiy\u00ea hik\u00fbmeta koal\u00eesyon\u00ea (1996-1997) bi serk\u00ea\u015fiya serok\u00ea partiy\u00ea y\u00ea w\u00ea dem\u00ea Necmettin Erbakan ava kir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tev\u00ee ku partiy\u00ean ol\u00ee ne par\u00e7eyek\u00ee \u00e7anda dewleta la\u00ees\u00eezm a ku Mustefa Ataturk ava kirib\u00fb ne, l\u00ea m\u00eeratek\u00ee ol\u00ee -ne h\u00easan- y\u00ea van partiyan heye, ew j\u00ee ji ber \u00eeslam\u00eeb\u00fbna dewlet \u00fb civak\u00ea, bi v\u00ea yek\u00ea dikar\u00eeb\u00fbn bingeheke cemawer\u00ee ya mezin ji xwe re ava bikin, nemaze ku gel\u00ean bi ziman\u00ea ereb\u00ee napeyivin, ji y\u00ean bi ereb\u00ee dipeyvin b\u00eahtir bi ola \u00eeslam\u00ea bibandor dibin, di encam\u00ea de bir\u00eaxistinkirina wan di nava part\u00ee \u00fb komikan de pirr h\u00easan dibe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di nava van ge\u015fedan\u00ean ku bi rage\u015fiya di navbera \u00eeslam\u00eek \u00fb pergala la\u00ees\u00eezm\u00ea de t\u00ea nas\u00een, Partiya Dad \u00fb Ge\u015fp\u00eadan\u00ea (AKP`\u00ea) ji day\u00eek b\u00fb, ew j\u00ee pi\u015ft\u00ee ku ji partiya &#8220;Refah&#8221; veqetiya( partiya Refah ji ber ku qedexe li ser\u00ea heb\u00fb, di w\u00ea dem\u00ea de, di sala 2001`\u00ea de, nav\u00ea xwe guhert \u00fb kir &#8220;Partiya Fed\u00eele&#8221;) \u00fb xwe weke partiya her\u00ee ba\u015f di nava partiy\u00ean ol\u00ee de da p\u00ea\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Erk\u00ean ku h\u00eaz\u00ean hegemoniya wan li ser pergala c\u00eehan\u00ee heye, spartine AKP`\u00ea<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pi\u015ft\u00ee ku AKP\u00ea xwe weke alternat\u00eev da p\u00ea\u015f, hin erk li p\u00ea\u015fiya w\u00ea hatin dan\u00een, ji wan erkan, ji aliyek\u00ee ve div\u00ea dewleta tirk- ku demeke dir\u00eaj qurmisand\u00ee ye- li ser pergala c\u00eehan\u00ee vekir\u00eetir be, ji aliyek\u00ee din ve, div\u00ea kar\u00eebe hevsengiy\u00ea bike navbera \u00eeslama siyas\u00ee anku ya &#8220;nerm&#8221; \u00fb qan\u00fbn\u00ean dewleta Osman\u00ee de, her wiha pirsgir\u00eak \u00fb dosyay\u00ean tirk\u00ee y\u00ean navxwey\u00ee \u00e7areser bike.<strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ji bo v\u00ea yek\u00ea p\u00eak b\u00eene, AKP`\u00ea dest bi \u00e7areserkirina pirsgir\u00eak\u00ean navxwey\u00ee y\u00ean ku bar\u00ea deweta tirk ji demeke dir\u00eaj ve giran kirib\u00fbn kir, bi taybet doza kurd\u00ee, ku weke yekem car \u00fb pi\u015ft\u00ee hewldan\u00ean Turgut Ozel \u00ean netemam,careke din b\u00fb rojeva medyay\u00ea \u00fb di nava siyaseta tirk\u00ee de hate got\u00fbb\u00eajkirin, v\u00ea yek\u00ea hi\u015ft ku ser\u00ea\u015fiyek di zihniyeta \u015fof\u00eenist a yekal\u00ee \u00fb nijadperest de \u00e7\u00eabibe, ev zihniyeta ku ji dervey\u00ee doz\u00ean xwe, doz\u00ean ti miletek\u00ee din qeb\u00fbl nake. Li rex v\u00ea gav\u00ea, derfeta dan\u00fbstandin\u00ean a\u015ftiy\u00ea y\u00ean ku ji aliy\u00ea bir\u00eaz Abdullah Ocalan ve hatib\u00fbn destp\u00eakirin, hi\u015ftin ku AKP`\u00ea bibe partiya her\u00ee bih\u00eaz, \u00e7imk\u00ee dikar\u00eeb\u00fb \u2013b\u00eay\u00ee desteka partiy\u00ean din- hik\u00fbmet\u00ea ava bike. \u00cecar\u00ea ti\u015fta ku ji guhertin\u00ean ku AKP`\u00ea ji destp\u00eaka derketina xwe ve p\u00eak an\u00een t\u00ea f\u00eamkirin, ku ev hem\u00fb weke erk\u00ean navxwey\u00ee y\u00ean bo w\u00ea hatine spartin in, \u00fb ev erk\u00ean navxwey\u00ee di c\u00eebic\u00eean\u00eena erk\u00ean dervey\u00ee de xwed\u00ee roleke bingeh\u00een in.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ji aliy\u00ea derve ve, di destp\u00eaka avakirina hik\u00fbmeta AKP`\u00ea de, siyaseta &#8220;sifir pirsgir\u00eak&#8221; bi welat\u00ean c\u00eeran re, yek ji erk\u00ean li p\u00ea\u015fiya AKP`\u00ea b\u00fb, \u00eecar\u00ea li her\u00eama Rojhilata Nav\u00een \u015fep\u00eal\u00ean \u00eesalm\u00eek \u00ean rad\u00eekal ji her demek\u00ea z\u00eadetir xwe bi r\u00eaxstin kir, lewra gerek b\u00fb r\u00ea li ber van \u015fep\u00ealan b\u00ea girtin, nemaze ku li dij\u00ee berjewendiy\u00ean h\u00eaz\u00ean hegemon gefek in, v\u00eaca li ser bingeha r\u00eageza &#8220;Ti\u015ftek ji hesin naxwe, ji hesin p\u00ea ve&#8221; partiy\u00ean m\u00eena AKP`\u00ea hatin avakirin da ku bi v\u00ea erk\u00ea rabin, her wiha ku ji aliyek\u00ea ve partiya \u00eeslam\u00ee ya her\u00ee nerm e, \u00e7imk\u00ee h\u00eaz\u00ean rojavay\u00ee ji ber ku hukim\u00ea wan ber\u00ea li ser Rojhilata Nav\u00een heb\u00fb, ba\u015f dizanin ku Rojhilata Nav\u00een gilokeke hevgirt\u00ee \u00fb hevseng e ji aliy\u00ea ola \u00eesalm\u00ee ve \u00fb ev ol bandoreke w\u00ea ya mezin li ser her\u00eam\u00ea heye, lewra gir\u00eeng\u00ee dan part\u00ee \u00fb \u015fep\u00eal\u00ean \u00eesalm\u00eek \u00ean nerm. Ji aliyek\u00ee din ve yek ji erk\u00ean v\u00ea partiy\u00ea (AKP) dan\u00fbstandina li gel dewlet\u00ean c\u00eeran, da ku ber bi dewlet\u00ean hegemoniya wan li ser pergala c\u00eehan\u00ee heye ve b\u00ean k\u00ea\u015fan, her wiha da ku r\u00ea li ber evan dewletan b\u00ea vekirin ku bi h\u00easan\u00ee destwerdan\u00ea li her\u00eam\u00ea bikin. Ji xwe sedem j\u00ee ew ku ev dewlet\u00ean li her\u00eam\u00ea y\u00ean ku pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena dewleta Osman\u00ee ava b\u00fbn (li gor\u00ee Peymana Sykes-Picot) dewletine di s\u00eenor\u00ean xwe de qurmisand\u00ee ne \u00fb r\u00ea nadin weberh\u00eanan\u00ean biyan\u00ee di nava s\u00eenor\u00ean xwe de, her wiha li nik w\u00ea yek\u00ea j\u00ee, heb\u00fbna rad\u00eekaliya netewperest\u00ee ya \u015fof\u00een\u00ee li van dewletan, \u00eecar\u00ea diyar e ji d\u00eeplomatiya partiya serdest a Tirkiyay\u00ea ku ji erk\u00ean w\u00ea y\u00ean dervey\u00ee \u00e7emandina netewperestiya \u015e\u00ee`\u00ee li \u00ceran\u00ea \u00fb tunderewiya netewperest \u00fb \u015fof\u00een\u00eest li dewlet\u00ean ereb\u00ee ye, ji van gav\u00ean diplomat\u00eek \u00ean weke m\u00eenak: t\u00eakiliy\u00ean ku s\u00eenor\u00ean d\u00eeplomatiy\u00ea derbas kirin di navbera hik\u00fbmeta Be\u015far Esed \u00fb Erdogan de, her wiha \u00eemezekirina &#8220;peymana Adenay\u00ea&#8221; sala 1998`an, li aliyek\u00ee din j\u00ee xwe\u015fkirina t\u00eakiliyan li gel \u00ceraq, Y\u00fbnanistan, Qubirus \u00fb Kendava Ereb\u00ee, ew j\u00ee li ser esas\u00ea r\u00eageza &#8220;Sifir Pirsgir\u00eak&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Merc\u00ean AKP`\u00ea y\u00ean bicihan\u00eena erk\u00ean ku li ser\u00ea hatine spandin<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Li hember\u00ee xizmeta bichan\u00eena w\u00ea hegemoniy\u00ea, \u00ead\u00ee AKP\u00ea dixwaze ku para w\u00ea duqat be, ew j\u00ee bi r\u00eaya k\u00eamkirina serweriya art\u00ea\u015f\u00ea li ser\u00ea; da ku darbey\u00ean n\u00fb li dij\u00ee w\u00ea p\u00eak ney\u00ean, her wiha duqatkirina destkeftiy\u00ean w\u00ea y\u00ean keysbaziya li ser Rojhilata Nav\u00een di mil\u00ea \u00e7emandina netewperestiya \u015e\u00ee`\u00ee ya \u00eeran\u00ee, \u00fb \u00eeslamwiya rad\u00eekal \u00fb netewperestiya la\u00ees\u00eezm \u00ean ereb\u00ee.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>P\u00eavajoya &#8220;AKP`\u00ea&#8221; ji dema hat\u00ee ser desthilatdariy\u00ea \u00fb guhertin\u00ean ku p\u00ea re \u00e7\u00eab\u00fbne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00eavajoya siyas\u00ee ya AKP`\u00ea weke tevgereke rikber a li dij\u00ee rej\u00eema serdest a w\u00ea dem\u00ea dest p\u00ea kir, \u00fb di demeke kurt de dikar\u00eeb\u00fb hik\u00fbmeta xwe bi r\u00eaya hilbijartin\u00ean parlemntoy\u00ee, sala 2002`an, ava bike, ew j\u00ee pi\u015ft\u00ee ku pirraniya dengan bi dest xistin, l\u00ea ev biserketina w\u00ea gelek sedem\u00ean w\u00ea heb\u00fbn:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bernameya hilbijartin\u00ea ya AKP&#8217;\u00ea roleke mezin l\u00eest, ji ber ku di p\u00eangav\u00ean xwe y\u00ean hilbijartin\u00ea de soz da ku gelek dozan -ku b\u00fbne bar li ser mil\u00ea gel\u00ean Tirkiyay\u00ea- \u00e7areser bike. Ji wan dozan, doza kurd\u00ee ya her\u00ee gir\u00eeng b\u00fb, \u00e7imk\u00ee Erdogan di gotareke xwe ya p\u00ea\u015fber\u00ee gel\u00ea Amed\u00ea (Diyar Bekir\u00ea) got: &#8220;Doza kurd\u00ee, doza min e \u00fb div\u00ea b\u00ea \u00e7areserkirin&#8221;. Ev gotara Erdogan a cemawer\u00ee ya yekem b\u00fb ji dema ku dewleta tirk\u00ee ya n\u00fb ava b\u00fbye ye, lewra kurdan- ku deng\u00ean wan di hilbijartinan de roleke mezin dil\u00eezin- texm\u00een dikirin ku ev gotara Erdogan d\u00ea r\u00ea li ber \u00e7areseriya doza wan veke, \u00eecar\u00ea di encam\u00ea de, Erdogan dikar\u00eeb\u00fb deng\u00ea gelek kurdan ji bo partiya xwe qezenc bike \u00fb wan ber bi xwe ve biki\u015f\u00eene.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Li aliyek\u00ee din, w\u00ee dikar\u00eeb\u00fb hin \u00e7areseriy\u00ean ku gel ji kun\u00e7ala hejariy\u00ea derbixin -ku ji dema damezirandina komar\u00ea bar\u00ea gel giran kirib\u00fb- peyda bike, \u00e7imk\u00ee gel\u00ea Tirkiyay\u00ea h\u00eaviya siyaseteke abor\u00ee ya li ser c\u00eehan\u00ea vekir\u00eetir dikir, ku kar\u00eebe rew\u015fa welatiyan a abor\u00ee ba\u015ftir bike. Ev gav a her\u00ee gir\u00eeng b\u00fb di bernameya hilbijartin\u00ea ya AKP`\u00ea de.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Li rex w\u00ea j\u00ee, w\u00ee (Erdogan) soz da ku la\u00ees\u00eezma dewlet\u00ea \u00fb saziy\u00ean w\u00ea bipar\u00eaze, anku hewl da ku bernameya w\u00ee li ser esas\u00ea tevl\u00eehevkirina la\u00ees\u00eezma dewlet\u00ea \u00fb \u00eeslamiya partiya serdest, her wiha ba\u015fkirina t\u00eakiliy\u00ean bi dewlet\u00ean c\u00eeran re, li ser esas\u00ea siyaseta &#8220;Sifir Pirsgir\u00eak&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hik\u00fbmeta AKP`\u00ea heta derdora sala 2011`an ev r\u00eabaz me\u015fand \u00fb ji p\u00eavajoya &#8220;dan\u00fbstandin\u00ean a\u015ftiyane&#8221; y\u00ean ku bir\u00eaz Ocalan dan destp\u00eakirin \u00fb qonax\u00ean agirbest\u00ea di nav de heb\u00fbn, s\u00fbd wergirt, lewra \u00ead\u00ee atmosfereke guncav a \u00e7alakb\u00fbna weberh\u00eanan\u00ean biyan\u00ee li hundir\u00ea Tirkiyay\u00ea \u00e7\u00eab\u00fb, \u00fb \u00ead\u00ee gel qonaxeke xwe\u015fiy\u00ea jiya, her wiha gelek destkeftiy\u00ean ge\u015ftiyariy\u00ea ji ber aramiya ku di w\u00ea serdem\u00ea de li Tikriyay\u00ea \u00e7\u00eab\u00fb, encam dan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Li k\u00ealeka v\u00ea yek\u00ea, gelek guhertin\u00ean mezin di zihniyeta tirk\u00ea nijadperest de \u00e7\u00eab\u00fbn, bi gotineke din, \u00ead\u00ee got\u00fbb\u00eajkirina doz\u00ean netewe \u00fb milet\u00ean din \u00ean ne tirk -ku rast\u00ee siyaseta tirkkirin\u00ea hatib\u00fbn- ji serdema beriya desthilatariya Erdogan z\u00eadetir ketin rojev\u00ea, \u00fb r\u00ea bo gel\u00ean ne tirk hat day\u00een ku nasname \u00fb \u00e7anda xwe e\u015fkere bikin, wek\u00ee m\u00eenak; \u00ead\u00ee axaftina bi ziman\u00ea kurd\u00ee nema weke s\u00fbcek\u00ee ku li ser\u00ea b\u00ean zindankirin hat d\u00eetin, ji bo w\u00ea, ev guhertin\u00ean ku li Tirkiyay\u00ea \u00e7\u00eab\u00fbn, weke ba\u015fkirina asta jiyan\u00ea \u00fb derfetday\u00eena hin azadiyan b\u00fbn sedema bilindb\u00fbna r\u00eajeya cemaweriya &#8220;AKP`\u00ea&#8221; \u00fb dikar\u00eeb\u00fb di hilbijartin\u00ean lipeyhev bi ser bikeve. L\u00ea pi\u015ft\u00ee derketina xwep\u00ea\u015fandan\u00ean li j\u00ear sernav\u00ea &#8220;Buhara Ereb\u00ee&#8221; li Rojhilata Nav\u00een, \u00ead\u00ee gir\u00eez bi dev\u00ea serok\u00ea Tirkyay\u00ea Erdogan ket \u00fb &#8220;r\u00fby\u00ea w\u00ee y\u00ea duyem&#8221; \u00fb rasteq\u00een e\u015fkere b\u00fb, \u00e7imk\u00ee xeta xwe -\u00e7i li ser asta siyaseta navxwey\u00ee, \u00e7i j\u00ee ya dervey\u00ee- sed \u00fb he\u015ft\u00ea piley\u00ee guhert, \u00fb tematiy\u00ean xwe y\u00ean veguher\u00eena Tirkiyay\u00ea bo h\u00eazeke c\u00eehan\u00ee ku hevrrikiy\u00ea bi welat\u00ean mezin re bike, e\u015fkere kirin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Guhertin\u00ean ku di siyaseta hik\u00fbmeta &#8220;AKP&#8221;\u00ea ya navxwey\u00ee de \u00e7\u00eab\u00fbn<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hik\u00fbmeta AKP`\u00ea di ser\u00ee de doza kurd\u00ee, dosyaya &#8220;Doz\u00ean Gelan&#8221; heta demeke ne diyar girt, \u00fb \u00ead\u00ee heta bi n\u00eeqa\u015fa di derbar\u00ea wan dozan de j\u00ee qedexe b\u00fb \u00fb cezaya w\u00ea j\u00ee zindan b\u00fb, lewra bi v\u00ea yek\u00ea, careke din hik\u00fbmeta AKP`\u00ea vegeriya siyaseta xwe ya \u00eenkar \u00fb redkirina kes\u00ean din. Di v\u00ea derbar\u00ea de tecr\u00eeda li ser bir\u00eaz Ocalan girantir kir \u00fb zindan\u00ean n\u00fb ava kirin, \u00eecar\u00ea di encam\u00ea de tund\u00ee \u00fb ne-aramiy\u00ea careke din kon\u00ea xwe li ser dikeya Tirkiyay\u00ea veda \u00fb demokratiya ku Tirkiyay\u00ea her \u00fb her xwe p\u00ea did\u00eet kete ber t\u00eak\u00e7\u00fbn\u00ea, ev yek j\u00ee bi sedema binp\u00eakirina encam\u00ean hilbijartin\u00ean \u015faredariyan \u00fb bicihkirina qay\u00fbm\u00ean bi ser AKP`\u00ea ve, li \u015f\u00fbna serok\u00ean ji aliy\u00ea gel ve hatib\u00fbn hilbijartin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Her wiha bi bihaneya &#8220;darbeya le\u015fker\u00ee ya bibinket\u00ee&#8221; (sala 2016an), AKP`\u00ea destwerdan li kar\u00fbbar\u00ean art\u00ea\u015f\u00ea kir, gelek efser \u00fb le\u015fker\u00ean ku &#8220;be\u015fdar\u00ee&#8221; darbey\u00ea b\u00fbb\u00fbn hatin zindankirin \u00fb r\u00ea li ber azadiya ner\u00een \u00fb derbir\u00een\u00ea hate girtin, bi taybet li dij\u00ee \u00e7i kes\u00ea rikberiya partiy\u00ea bike, \u00e7imk\u00ee bi hinceta &#8220;heqareta li Erdogan&#8221; gelek welat\u00ee li Tirkiyay\u00ea t\u00ean girtin \u00fb bin\u00e7avkirin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ev hem\u00fb, ji bil\u00ee bicegeriya Erdogan a guhertina dest\u00fbra welat sala 2017`an, her wiha veguhertina pergala hukim ji Pergala Perleman\u00ee (ku derdora 90 sal\u00ee dewam kir) bo Pergala Serokatiy\u00ea (2017), bi v\u00ea gava xwe hem\u00fb peyman \u00fb qan\u00fbn\u00ean komara kevin li bin guh\u00ea erd\u00ea dan, \u00fb li \u015f\u00fbna w\u00ea, &#8220;Komara w\u00ee ya N\u00fb&#8221; cih girt, li rex w\u00ea j\u00ee, heta bi dozgeriy\u00ea -ku qa\u015fo serbixwe b\u00fb- li aliy\u00ea berjwendiy\u00ean serok\u00ea komar\u00ea sekin\u00ee, \u00e7imk\u00ee di &#8220;komara Tirkiyay\u00ea ya n\u00fb&#8221; de, \u00ead\u00ee serokkomar di heman dem\u00ea de dikare serok\u00ea partiya serdest be j\u00ee, \u00fb ev bi xwe guhertineke n\u00fb b\u00fb ku li hik\u00fbmeta AKP`\u00ea z\u00eade b\u00fb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Guhertin\u00ean ku di siyaseta hik\u00fbmeta &#8220;AKP&#8221;\u00ea ya dervey\u00ee de \u00e7\u00eab\u00fbn<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di destp\u00eaka hukim\u00ea xwe de, AKP`\u00ea hewl da ku erk\u00ean bo w\u00ea hatib\u00fbn spartin bi cih b\u00eene, l\u00ea ew di v\u00ea yek\u00ea de bi ser neket, \u00fb ber\u00ea siyaseta xwe guhert \u00fb ji xeta w\u00ea derxist, \u00e7imk\u00ee siyaseta dervey\u00ee ya di serdema Erdogan de ku li gor\u00ee r\u00eageza &#8220;Sifir Pirsgir\u00eak&#8221; bi r\u00ea ve di\u00e7\u00fb, v\u00ea dawiy\u00ea veguher\u00ee &#8220;Sifir hevkar&#8221; \u00fb pa\u015f\u00ea j\u00ee b\u00fb pirsgir\u00eakeke c\u00eehan\u00ee, ew j\u00ee ji ber t\u00eakiliy\u00ean w\u00ee \u00fb pi\u015ftgiriya bi terora c\u00eehan\u00ee re, her wiha bikaran\u00eena siyaseta &#8220;l\u00eestina li ser du wer\u00eesan&#8221; bi dewlet\u00ean xwed\u00ee berjwendiy\u00ean dijber\u00ee hev, her wek\u00ee (R\u00fbsya, Ukray\u00eena, \u00cesra\u00eel, \u00ceran, NATO \u00fb dijmin\u00ean w\u00ea, \u00fb welat\u00ean kendav\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea\u2026hwd).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Senaryoy\u00ean gengaz ku r\u00fbbir\u00fby\u00ee hik\u00fbmeta AKP`\u00ea bibin<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diyar e, \u00e7i li ser asta c\u00eehan\u00ee be \u00fb \u00e7i j\u00ee li ser asta her\u00eam\u00ee, hevpeyman \u00fb away\u00ean n\u00fb \u00e7\u00eadibin, l\u00ea rola Tirkiyay\u00ea di nava van ge\u015fedanan de ne zelal e \u00fb Tirkiya di nava tecr\u00eedeke navdewlet\u00ee de dije, bi taybet ji aliy\u00ea dewlet\u00ean ewrop\u00ee, Amer\u00eeka, \u00fb \u00cesra\u00eel\u00ea ve, ew j\u00ee bi sedema t\u00eakiliy\u00ean Tirkiyay\u00ea y\u00ean biguman bi &#8220;dijmin\u00ean&#8221; wan dewletan re, lewra niha Tirkiya dixwaze careke din t\u00eakiliy\u00ean xwe bi wan re ba\u015f bike, l\u00ea li gor\u00ee helwest\u00ean wan welatan, ti asoy\u00ean cid\u00ee y\u00ean ba\u015fb\u00fbna t\u00eakiliy\u00ean li gel Tirkiyay\u00ea nexuya ne, \u00e7imk\u00ee \u015fer\u00ea Ukray\u00eena dest\u00ea Tirkiyay\u00ea gir\u00eada \u00fb ew kire rew\u015feke zehmet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ne ten\u00ea wisa, l\u00ea bel\u00ea rola Tirkiyay\u00ea di guhertin, ge\u015fedan \u00fb hevpeyman\u00ean hey\u00ee de gelek\u00ee s\u00eenordar e, yan j\u00ee ya rast ew e ku Tirkiya hatiye pa\u015fguhkirin \u00fb ev yek j\u00ea re b\u00fbye cih\u00ea aciziy\u00ea; \u00e7imk\u00ee Tirkiya her hewl dide ku bibe par\u00e7eyek\u00ee gir\u00eeng ji projey\u00ean guhertin\u00ea y\u00ean ku ji \u00ceraq\u00ea dest p\u00ea kirin (2003), heta bi derketina b\u00fbyer\u00ean &#8220;Buhara Ereb\u00ee&#8221;, evan guhertinan arez\u00fbya Tirkiyay\u00ea z\u00eadetir kir \u00fb \u00ead\u00ee dest bi pirojey\u00ean xwe y\u00ean taybet kir, b\u00eay\u00ee ku berjewendiy\u00ean h\u00eaz\u00ean c\u00eehan\u00ee y\u00ean hegemon li ber \u00e7avan derbas bike. Ew proje j\u00ee yek a bejah\u00ee ye &#8220;Osmaniya N\u00fb&#8221;, ya din j\u00ee deriyay\u00ee ye &#8220;Welat\u00ea \u015e\u00een&#8221; (3). &nbsp;Li aliyek\u00ee din \u00fb ji ber ku &#8220;Peymana Lozan\u00ea&#8221; n\u00eaz\u00ee sedsaliya xwe dibe, Tirkiya hewl dide ku v\u00ea peyman\u00ea ji n\u00fb ve saz bike \u00fb li ser bermahiy\u00ean &#8220;Lozan\u00ea&#8221; peymaneke c\u00eehan\u00ee ya n\u00fb \u00eemze bike, da ku her\u00eam\u00ean ku bi hinceta &#8220;\u015fer\u00ea teror\u00ea&#8221; kirine dest\u00ea xwe, wan bi ser xwe ve bike, her wek\u00ee \u00e7awa baregeh\u00ean xwe li Ba\u015f\u00eeqay\u00ea, li ser s\u00eenor\u00ea M\u00fbsil, li \u00ceraq\u00ea ava kirin, her wiha veqetandina erd\u00ean s\u00fbr\u00ee ji nex\u015feya S\u00fbriyay\u00ea, fi\u015far\u00ean li ser Y\u00fbnanistan\u00ea, ji bo berfirehkirina s\u00eenor\u00ean xwe y\u00ean deriyay\u00ee \u00fb destwerdana li L\u00eebiyay\u00ea, l\u00ea xuya ye &#8220;Tirkiya ti\u015ftek\u00ee dib\u00eaje, \u00fb temb\u00fbra w\u00ea ti\u015ftek\u00ee din dib\u00eaje&#8221;, \u00e7imk\u00ee ew heta niha ne aliyek\u00ee projey\u00ean Amer\u00eeka y\u00ean li her\u00eam\u00ea ye, \u00fb guhdana Amer\u00eeka ji Y\u00fbnanistan\u00ea re j\u00ea re cih\u00ea aciziy\u00ea ye, nemaze ku v\u00ea dawiy\u00ea Amer\u00eeka b\u00eahtir\u00ee 11 baregeh\u00ean le\u015fker\u00ee y\u00ean n\u00fb li Y\u00fbnanistan\u00ea ava kirin \u00fb zir\u00eepo\u015f\u00ean le\u015fker\u00ee li wan bi cih kirin, v\u00ea yek\u00ea hin pirs\u00ean di derbar\u00ea armanca Amer\u00eekay\u00ea ji avakirina van baregehan li cem Tirkiyay\u00ea encam dan, l\u00ea ya ku serokkomar\u00ea Tirkiyay\u00ea bi xwe aciz kir, serdana serokwez\u00eer\u00ea Y\u00fbnanistan\u00ea Kyriakos Mitsotakis ji Congressa amer\u00eek\u00ee re b\u00fb, ku &#8221; Mitsotakis&#8221; li p\u00ea\u015fber\u00ee Congress\u00ea gilih\u00ea Tirkiyay\u00ea kir \u00fb tevger \u00fb binp\u00eakirin\u00ean w\u00ea li ava her\u00eam\u00ee ya Y\u00fbnanistan\u00ea \u015fermezar kir, ev yek di wextek\u00ee de \u00e7\u00eab\u00fb, ku serokkomar\u00ea Tirkiyay\u00ea, Erdogan, ji dema ku Joe Biden haitye ser hukim\u00ea Amer\u00eekay\u00ea, heta niha derbas\u00ee Ko\u015fka Sp\u00ee neb\u00fbye, lewra gef\u00ean Erdogan \u00ean v\u00ea dawiy\u00ea di derbar\u00ea p\u00eakan\u00eena operasyoneke n\u00fb li dij\u00ee bakur\u00ea S\u00fbriyay\u00ea, m\u00eena hewldaneke p\u00eakan\u00eena fi\u015far\u00ea li ser Amer\u00eekay\u00ea t\u00ea d\u00eetin, da ku hevd\u00eetinek\u00ea li gel Biden-ku ti gir\u00eeng\u00ee neda hik\u00fbmeta Erdogan- p\u00eak b\u00eene, her wiha di heman dem\u00ea de, kaxez\u00ean fi\u015far\u00ea y\u00ean di navbera Amer\u00eeka \u00fb Tirkiyay\u00ea de \u2013k\u00eamz\u00eade- bi daw\u00ee b\u00fbne. Li vir, diyar e ku Erdogan derbas\u00ee qonaxa &#8220;siyaseta st\u00fbxwariy\u00ea&#8221; b\u00fbye, ku ji stratejiya &#8220;sifir pirsgir\u00eak&#8221; derbas\u00ee ya &#8220;sifir kaxez\u00ean fi\u015far\u00ea&#8221; b\u00fb, bi taybet bi h\u00eaz\u00ean rojavay\u00ee re, her wek\u00ee er\u00eakirina tevl\u00eeb\u00fbna Finlenda \u00fb Siw\u00ead\u00ea di nava NATOy\u00ea de, b\u00eay\u00ee ku ti armanc\u00ean xwe bi cih b\u00eene, li rex w\u00ea j\u00ee, st\u00fbxwariya bi Erebistana Si\u00fbdiy\u00ea re, di serdana wel\u00eehed\u00ea Si\u00fbdiy\u00ea, Mihemed Bin Selman a her\u00ee daw\u00een ji Tirkiyay\u00ea re, bel\u00ee \u00fb rez\u00eel b\u00fb. Her wiha di gelek dosyay\u00ean din \u00ean bi dewletine din re j\u00ee xuyay\u00ee b\u00fb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Senaryoya yekem<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eger hilbijartin\u00ean gi\u015ft\u00ee di sala 2023`an li Tirkiyay\u00ea hatin lidarxistin, w\u00ea partiya serdest nikaribe hik\u00fbmeta xwe ava bike, ev j\u00ee t\u00ea wateya bibinketina w\u00ea bi r\u00eaya hilbijartinan, li vir, helbet mijara genge\u015fey\u00ea d\u00ea hik\u00fbmeta ku pi\u015ft\u00ee AKP`\u00ea b\u00ea be, l\u00ea t\u00ea p\u00ea\u015fb\u00eenkirin ku hik\u00fbmeta ku \u015f\u00fbna ya serdest bigire d\u00ea ney\u00ea avakirin, \u00e7imk\u00ee Erdogan gelek haziriy\u00ean astengkirina veguheztina desthilatdariy\u00ea kirine, her wek\u00ee avakirina art\u00ea\u015feke tundrew (\u00cexwan Muslim\u00een, Qa`\u00eeda, Hizbullaha tirk\u00ee, DAI\u015e\u2026) ji van aliyan t\u00ea ku nearam\u00ee \u00fb tevliheviyek\u00ea li Tirkiyay\u00ea \u00e7\u00eabikin; eger AKP`\u00ea di hilbijartin\u00ean b\u00ea de bi ser neket, bi gotineke din, dibe ku senaryoy\u00ean ku li S\u00fbriya, \u00ceraq \u00fb Efxanistan\u00ea r\u00fb dan, li Tirkiyay\u00ea j\u00ee dubare bibin \u00fb w\u00ea dem\u00ea d\u00ea projeya dabe\u015fandina Tirkiyay\u00ea bijarteyeke gelek\u00ee gengaz be, her wiha ne d\u00fbr e ku ev haziriy\u00ean Amer\u00eek\u00ee-Y\u00fbnan\u00ee ji bi\u00e7ekirina giravan \u00fb bih\u00eazkirina desthilatiya xwe bi r\u00eaya avakirina baregehan ji bo r\u00fbbir\u00fbb\u00fbna \u00e7i guhertineke ku dibe li Tirkiyay\u00ea \u00e7\u00eabibe be. Anku avakirina Y\u00fbnanistan\u00ea li ser pi\u015fta Tirkiyay\u00ea \u00fb vegerandina erd\u00ean Y\u00fbnanistan\u00ea ku beriya niha Tirkiyay\u00ea desteser kirib\u00fbn ji h\u00eaz\u00ean rojavay\u00ee \u00fb Amer\u00eekay\u00ea re ji Tirkiyaya \u00eero\u00een gir\u00eengtir in, ku niha hem\u00fb plansaz\u00ee \u00fb projey\u00ean, \u00e7i y\u00ean NATOy\u00ea \u00fb \u00e7i j\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea asteng dike, \u00fb li aliyek\u00ee din, dem bi dem Ewropay\u00ea \u015fantaj dike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Senaryoya duyem<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ev senaryo bi doza kurd\u00ee ve gir\u00eaday\u00ee ye, \u00e7imk\u00ee ne d\u00fbr e ku Erdogan hewl bide qonaxa a\u015ftiy\u00ea \u00fb deriy\u00ea dyalog\u00ea careke din li gel bir\u00eaz Ocalan veke, ji ber ku hik\u00fbmeta Erdogan ba\u015f dizane ku xelas\u00ee \u00fb berdewamiya w\u00ea, bi deng\u00ean kurdan ve gir\u00eaday\u00ee ne, ev yek di propaganday\u00ean niv\u00eeskar\u00ean n\u00eaz\u00ee Erdogan de bel\u00ee, l\u00ea hin aliy\u00ean v\u00ea hewldan\u00ea hene, ji wan:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>N\u00eaz\u00eekatiy\u00ean arzan ji doza kurd\u00ee re \u00fb keysbazkirina w\u00ea heta bidaw\u00eeb\u00fbna qonaxa hilbijartinan, ew j\u00ee bi armanca bidestxistina deng\u00ea wan (deng\u00ea kurdan), l\u00ea dibe ku bir\u00eaz Ocalan careke din v\u00ea derfet\u00ea nede Erdogan, \u00e7imk\u00ee ji derfet\u00ean beriya niha ti s\u00fbd wernegirt.<\/li><li>Dibe ku Erdogan bi cid\u00ee li \u00e7areserkirina van dozan bin\u00eare, di nav de j\u00ee doza kurd\u00ee, l\u00ea ne d\u00fbr e ku h\u00eaz\u00ean hegemon \u00ean c\u00eehan\u00ee astengiyan li p\u00ea\u015fiya v\u00ea gav\u00ea derbixin, \u00e7imk\u00ee diyar e ku ew h\u00eaz biryar standine ku dawiya Erdogan b\u00eenin \u00fb d\u00ea r\u00ea nedin\u00ea ku ji tecr\u00eeda xwe derbikeve. Ev astengiy\u00ean mijara gotin\u00ea, weke yekem car d\u00ea ne li dij\u00ee Kurdan bin, l\u00ea bel\u00ea li dij\u00ee hik\u00fbmeta Tirkiyay\u00ea bin, ku ber\u00ea xet \u00fb siyaseta xwe ji berjewendiy\u00ean h\u00eaz\u00ean c\u00eehan\u00ee veguhert, lewra \u00e7areserkirina v\u00ea doz\u00ea d\u00ea temen\u00ea hik\u00fbmeta Erdogan dir\u00eaj bike \u00fb ev yek ne xwesteka h\u00eaz\u00ean hegemon e.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Senaryoya s\u00eayem<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bikaran\u00eena Erdogan ji siyaseta &#8220;Qiraxa newal\u00ea&#8221; re, li vir gengaz e, ku hilbijartin\u00ean gi\u015ft\u00ee bipa\u015f bixe yan j\u00ee betal bike, di encam\u00ea de w\u00ea gefa darbeyan her li ber \u00e7avan be, lewra ev senaryo li p\u00ea\u015fiya Erdogan a her\u00ee xeternak e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Encam<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00ceroroj Tirkiya (AKP`\u00ea) r\u00fbbir\u00fby\u00ee senaryone ku ya her\u00ee xwe\u015f tehl e dibe, ev senaryo \u00e7iqas\u00ee cuda bin j\u00ee, l\u00ea helbet Tirkiyaya pi\u015ft\u00ee 2023`an d\u00ea ne m\u00eena ya ber\u00ea be, ji ber ku rew\u015fa abor\u00ee ya xerab d\u00ea gelek metirsiy\u00ean xerab ji hik\u00fbmet\u00ea re bi xwe re b\u00eene, neamze ku gel\u00ean Tirkiyay\u00ea f\u00ear\u00ee jiyana xwe\u015f\u00ee \u00fb firehiy\u00ea b\u00fbne, \u00eecar\u00ea gel \u00fb milet\u00ea ku f\u00ear\u00ee xwe\u015fiy\u00ea b\u00fbbe, helbet d\u00ea ji y\u00ean ku f\u00ear neb\u00fbne xetertir bin, \u00fb em dib\u00eenin \u00eeroroj gel\u00ea tirk j\u00ee ti\u015ft \u00fb r\u00eay\u00ean xwe\u015fiy\u00ea yek li pey yek\u00ea ji dest dide.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Adnan Menderes, yekem\u00een serok\u00ea demokrat\u00eek b\u00fb ku li Tirkiyay\u00ea hatib\u00fb hilbijartin, her wiha damezir\u00eener\u00ea &#8220;Partiya Demokrat\u00eek&#8221; b\u00fb, \u00fb serok\u00ea tirk y\u00ea her\u00ee daw\u00een b\u00fb ku pi\u015ft\u00ee darbeya le\u015fker\u00ee ya ku li Tirkiyay\u00ea, sala 1960\u00ee \u00e7\u00eab\u00fb, hat bidarvekirin.<\/li><li>Serok\u00ea he\u015ftem y\u00ea Tirkiyay\u00ea b\u00fb, qonaxa serokatiya w\u00ee ji sala 1989`an heta d\u00eeroka wefata w\u00ee, 1993`an, dir\u00eaj kir.<\/li><li>Ev t\u00eagih t\u00ea wateya hegemon\u00ee \u00fb serdestiya li ser her\u00eameke abor\u00ee, ava her\u00eam\u00ee ya n\u00eaz\u00eek \u00fb ni\u015f\u00eeviya parzem\u00een\u00ee, anku rojhilata deriyaya Sp\u00ee, deriyaya Re\u015f, deriyaya Egey\u00ea, ku r\u00ea dide v\u00ea h\u00eaz\u00ea hem\u00fb \u00e7avkaniy\u00ean deriyay\u00ee bi azadiyeke mezintir bi kar b\u00eene. Yekem car, ev t\u00eagih ji aliy\u00ea serfermandar\u00ea teqaw\u00eetb\u00fby\u00ee \u00fb&nbsp; serok\u00ea yek\u00eeneya, ku sala 2006&#8217;an ji plan \u00fb pol\u00eet\u00eekay\u00ean deryay\u00ee y\u00ean Tirkiyay\u00ea berpirs b\u00fb, Jim Gordones, ve hatiye bikaran\u00een.<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navenda Firat ya l\u00eakol\u00eenan Bi ereb\u00ee peyda ye P\u00ea\u015fgotin Di wextek\u00ee de ku di nava opoz\u00eesyona Tirkiyay\u00ea de behsa hilbijartin\u00ean gi\u015ft\u00ee y\u00ean p\u00ea\u015fwext t\u00ea kirin (di mijdara \u00eesal\u00ea de), l\u00ea ji rew\u015fa ku Tirkiya t\u00ea re derbas dibe, \u00e7i ji h\u00eala siyaseta dervey\u00ee ve be, \u00e7i j\u00ee ya hundir\u00een, dixuye ku ev hilbijartin d\u00ea di &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":83,"featured_media":2404,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[268],"tags":[],"class_list":["post-2403","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pirsgireken-heyi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Gera daw\u00een a AKP`\u00ea - Navenda Firat a L\u00eakol\u00eenan<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Gera daw\u00een a AKP`\u00ea - Navenda Firat a L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Navenda Firat ya l\u00eakol\u00eenan Bi ereb\u00ee peyda ye P\u00ea\u015fgotin Di wextek\u00ee de ku di nava opoz\u00eesyona Tirkiyay\u00ea de behsa hilbijartin\u00ean gi\u015ft\u00ee y\u00ean p\u00ea\u015fwext t\u00ea kirin (di mijdara \u00eesal\u00ea de), l\u00ea ji rew\u015fa ku Tirkiya t\u00ea re derbas dibe, \u00e7i ji h\u00eala siyaseta dervey\u00ee ve be, \u00e7i j\u00ee ya hundir\u00een, dixuye ku ev hilbijartin d\u00ea di &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Navenda Firat a L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-07-17T10:28:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-07-17T10:28:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/firatn.com\/kur\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/photo1658048283.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"771\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Navenda Firat ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Navenda Firat ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/?p=2403#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/?p=2403\"},\"author\":{\"name\":\"Navenda Firat ya L\u00eakol\u00eenan\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/675f532ee138b7a2af844ca509aa20a2\"},\"headline\":\"Gera daw\u00een a AKP`\u00ea\",\"datePublished\":\"2022-07-17T10:28:38+00:00\",\"dateModified\":\"2022-07-17T10:28:39+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/?p=2403\"},\"wordCount\":4060,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/?p=2403#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/photo1658048283.jpeg\",\"articleSection\":[\"Pirsgir\u00eak\u00ean Hey\u00ee\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/?p=2403\",\"url\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/?p=2403\",\"name\":\"Gera daw\u00een a AKP`\u00ea - Navenda Firat a L\u00eakol\u00eenan\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/?p=2403#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/?p=2403#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/photo1658048283.jpeg\",\"datePublished\":\"2022-07-17T10:28:38+00:00\",\"dateModified\":\"2022-07-17T10:28:39+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/675f532ee138b7a2af844ca509aa20a2\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/?p=2403#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/?p=2403\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/?p=2403#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/photo1658048283.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/photo1658048283.jpeg\",\"width\":1280,\"height\":771},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/?p=2403#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Gera daw\u00een a AKP`\u00ea\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/\",\"name\":\"Navenda Firat a L\u00eakol\u00eenan\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/675f532ee138b7a2af844ca509aa20a2\",\"name\":\"Navenda Firat ya L\u00eakol\u00eenan\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b91204bf4fae601361a47fa56c8bde5ab0bf7fe0bb2fb1c79406badfc4121cf7?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b91204bf4fae601361a47fa56c8bde5ab0bf7fe0bb2fb1c79406badfc4121cf7?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b91204bf4fae601361a47fa56c8bde5ab0bf7fe0bb2fb1c79406badfc4121cf7?s=96&r=g\",\"caption\":\"Navenda Firat ya L\u00eakol\u00eenan\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/firatn.com\\\/kur\\\/?author=83\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Gera daw\u00een a AKP`\u00ea - Navenda Firat a L\u00eakol\u00eenan","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Gera daw\u00een a AKP`\u00ea - Navenda Firat a L\u00eakol\u00eenan","og_description":"Navenda Firat ya l\u00eakol\u00eenan Bi ereb\u00ee peyda ye P\u00ea\u015fgotin Di wextek\u00ee de ku di nava opoz\u00eesyona Tirkiyay\u00ea de behsa hilbijartin\u00ean gi\u015ft\u00ee y\u00ean p\u00ea\u015fwext t\u00ea kirin (di mijdara \u00eesal\u00ea de), l\u00ea ji rew\u015fa ku Tirkiya t\u00ea re derbas dibe, \u00e7i ji h\u00eala siyaseta dervey\u00ee ve be, \u00e7i j\u00ee ya hundir\u00een, dixuye ku ev hilbijartin d\u00ea di &hellip;","og_url":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403","og_site_name":"Navenda Firat a L\u00eakol\u00eenan","article_published_time":"2022-07-17T10:28:38+00:00","article_modified_time":"2022-07-17T10:28:39+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":771,"url":"https:\/\/firatn.com\/kur\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/photo1658048283.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Navenda Firat ya L\u00eakol\u00eenan","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Navenda Firat ya L\u00eakol\u00eenan","Estimated reading time":"16 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403"},"author":{"name":"Navenda Firat ya L\u00eakol\u00eenan","@id":"https:\/\/firatn.com\/kur\/#\/schema\/person\/675f532ee138b7a2af844ca509aa20a2"},"headline":"Gera daw\u00een a AKP`\u00ea","datePublished":"2022-07-17T10:28:38+00:00","dateModified":"2022-07-17T10:28:39+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403"},"wordCount":4060,"image":{"@id":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/firatn.com\/kur\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/photo1658048283.jpeg","articleSection":["Pirsgir\u00eak\u00ean Hey\u00ee"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403","url":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403","name":"Gera daw\u00een a AKP`\u00ea - Navenda Firat a L\u00eakol\u00eenan","isPartOf":{"@id":"https:\/\/firatn.com\/kur\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/firatn.com\/kur\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/photo1658048283.jpeg","datePublished":"2022-07-17T10:28:38+00:00","dateModified":"2022-07-17T10:28:39+00:00","author":{"@id":"https:\/\/firatn.com\/kur\/#\/schema\/person\/675f532ee138b7a2af844ca509aa20a2"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403#primaryimage","url":"https:\/\/firatn.com\/kur\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/photo1658048283.jpeg","contentUrl":"https:\/\/firatn.com\/kur\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/photo1658048283.jpeg","width":1280,"height":771},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?p=2403#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/firatn.com\/kur\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Gera daw\u00een a AKP`\u00ea"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/firatn.com\/kur\/#website","url":"https:\/\/firatn.com\/kur\/","name":"Navenda Firat a L\u00eakol\u00eenan","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/firatn.com\/kur\/#\/schema\/person\/675f532ee138b7a2af844ca509aa20a2","name":"Navenda Firat ya L\u00eakol\u00eenan","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b91204bf4fae601361a47fa56c8bde5ab0bf7fe0bb2fb1c79406badfc4121cf7?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b91204bf4fae601361a47fa56c8bde5ab0bf7fe0bb2fb1c79406badfc4121cf7?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b91204bf4fae601361a47fa56c8bde5ab0bf7fe0bb2fb1c79406badfc4121cf7?s=96&r=g","caption":"Navenda Firat ya L\u00eakol\u00eenan"},"url":"https:\/\/firatn.com\/kur\/?author=83"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/firatn.com\/kur\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/firatn.com\/kur\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/firatn.com\/kur\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/firatn.com\/kur\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/83"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/firatn.com\/kur\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2403"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/firatn.com\/kur\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2403\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2405,"href":"https:\/\/firatn.com\/kur\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2403\/revisions\/2405"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/firatn.com\/kur\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2404"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/firatn.com\/kur\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2403"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/firatn.com\/kur\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2403"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/firatn.com\/kur\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}